Cấu trúcStructural

Proxyaka Surrogate

Một object đứng thế chỗ object thật, cùng interface, để kiểm soát mọi lời gọi tới nó.A stand-in with the same interface as the real object, controlling every call to it.

Độ khóDifficulty: VừaMedium
Mức phổ biếnUsage: Mức phổ biếnUsage 5/5
Thời gian đọcReading time: ~9 phút đọc~9 min read

Thảo luậnDiscussion

Ví dụ đời thườngReal-life analogy

Muốn gặp giám đốc, bạn phải qua cô thư ký. Thư ký trả lời ngay những câu đã biết (cache), kiểm tra bạn có lịch hẹn không (bảo mật), ghi sổ ai đến lúc nào (log) — chỉ khi cần thật mới chuyển vào giám đốc. Với bạn, nói chuyện với thư ký giống như nói chuyện với văn phòng giám đốc.To meet the CEO you go through the assistant. The assistant answers known questions immediately (cache), checks you have an appointment (security), logs who came when (logging) — and only passes you through when truly needed. To you, talking to the assistant feels like talking to the CEO's office.

Vấn đề và giải phápProblem and solution

Không có patternWithout the pattern

Trang chi tiết sản phẩm bị gọi hàng nghìn lần mỗi giây trong flash sale, mỗi lần đều query DB. Bạn muốn thêm cache, kiểm tra quyền, đo thời gian, mở transaction... Nhét tất cả vào ProductService làm logic nghiệp vụ chìm giữa code hạ tầng, và lặp lại ở mọi service.The product detail page is hit thousands of times per second during a flash sale, each time querying the DB. You want caching, permission checks, timing, transactions... Stuffing all of that into ProductService buries business logic under infrastructure code, repeated in every service.

Với ProxyWith Proxy

Đặt một Proxy cùng interface với object thật. Client gọi Proxy như gọi object thật; Proxy làm việc 'gác cổng' (cache, quyền, transaction, lazy load, gọi từ xa) rồi mới uỷ quyền cho object thật. Spring tự sinh Proxy lúc chạy cho @Transactional, @Cacheable, @Async; trong Go bạn viết một wrapper struct.Put a Proxy with the same interface in front of the real object. Clients call the Proxy as if it were the real thing; the Proxy does the gatekeeping (cache, permissions, transactions, lazy loading, remote calls) and then delegates. Spring generates proxies at runtime for @Transactional, @Cacheable, @Async; in Go you write a wrapper struct.

Thành phần tham giaParticipants

Subject: Interface chung mà cả object thật lẫn Proxy đều thoả.The common interface both the real object and the Proxy satisfy.
RealSubject: Object làm việc thật (query DB, gọi API...).The object doing the real work (DB query, API call...).
Proxy: Giữ tham chiếu tới RealSubject, kiểm soát truy cập trước/sau khi uỷ quyền.Holds a reference to the RealSubject and controls access before/after delegating.
Client: Chỉ biết Subject, không biết mình đang nói chuyện với Proxy.Knows only the Subject, unaware it's talking to a Proxy.

Sơ đồ và luồng thực thiDiagram and execution flow

Dùng Tự chạy hoặc phím mũi tên để đi qua từng bước gọi giữa các object. Console hiển thị output tương ứng của chương trình.Use Autoplay or the arrow keys to step through each call between objects. The console shows the matching program output.

1Handler gọi findByID(42) trên ProductStore — nó không biết phía sau là Proxy.The handler calls findByID(42) on a ProductStore — it doesn't know a Proxy is behind it.

← →

console

1> findByID(42)

implementsimplementsextendsextendsgọi / dùngcalls / usestạo racreatesgửi qua channelsends via channel1thứ tự chạy (bấm để nhảy bước)execution order (click to jump)

Code: Java Spring Boot ⇄ GoCode: Java Spring Boot ⇄ Go

Cùng một bài toán, hai ngôn ngữ. Rê chuột hoặc focus vào chú thích (số màu cam) để làm nổi bật dòng code tương ứng.Same problem, two languages. Hover or focus an annotation (orange number) to highlight its line.

JavaSpring Boot 3 · Java 21Spring Boot 3 · Java 21

package com.shop.catalog;

import org.springframework.cache.annotation.CacheEvict;
import org.springframework.cache.annotation.Cacheable;
import org.springframework.stereotype.Service;
import org.springframework.transaction.annotation.Transactional;

@Service1
public class ProductService {
    private final ProductRepository repo;

    public ProductService(ProductRepository repo) {
        this.repo = repo;
    }

    // Requires @EnableCaching. The proxy looks in "products" first.
    @Cacheable(cacheNames = "products", key = "#id")2
    public Product findById(long id) {
        return repo.findById(id).orElseThrow();
    }

    // The proxy opens a transaction, calls this method, then commits/rolls back
    @Transactional3
    @CacheEvict(cacheNames = "products", key = "#id")4
    public void updatePrice(long id, long newPrice) {
        Product p = repo.findById(id).orElseThrow();
        repo.save(p.withPrice(newPrice));
    }
}

GoGo 1.23 · thư viện chuẩnGo 1.23 · standard library

package catalog

import (
	"context"
	"database/sql"
)

type Product struct {
	ID    int64
	Name  string
	Price int64
}

// ProductStore is the Subject: the real store and the proxy both satisfy it.
type ProductStore interface {1
	FindByID(ctx context.Context, id int64) (Product, error)
}

// DBStore is the real subject (slow: hits the database).
type DBStore struct{ db *sql.DB }2

func (s *DBStore) FindByID(ctx context.Context, id int64) (Product, error) {
	var p Product
	err := s.db.QueryRowContext(ctx,
		"SELECT id, name, price FROM products WHERE id = $1", id).
		Scan(&p.ID, &p.Name, &p.Price)
	return p, err
}

Khác biệt chính giữa Java và GoKey differences between Java and Go

01Spring sinh proxy lúc chạy (JDK dynamic proxy cho interface, CGLIB subclass cho class — Spring Boot mặc định CGLIB). Go không có cơ chế sinh proxy động: bạn viết wrapper struct, hoặc dùng code generation.Spring generates proxies at runtime (JDK dynamic proxies for interfaces, CGLIB subclasses for classes — Spring Boot defaults to CGLIB). Go has no dynamic proxy mechanism: you write a wrapper struct, or use code generation.
02Bẫy self-invocation chỉ có ở Spring: gọi this.method() bỏ qua proxy nên @Transactional/@Cacheable im lặng không chạy. Trong Go, proxy là tường minh nên không có bẫy 'vô hình' này.The self-invocation trap exists only in Spring: calling this.method() bypasses the proxy, so @Transactional/@Cacheable silently do nothing. In Go the proxy is explicit, so there's no such invisible trap.
03Java: một annotation áp dụng cho mọi method/bean (cross-cutting qua AOP). Go: mỗi proxy phải implement từng method của interface — vì thế interface Go nên nhỏ.Java: one annotation applies across any method/bean (cross-cutting via AOP). Go: a proxy must implement every interface method by hand — another reason Go interfaces stay small.
04Spring Cache uỷ việc thread-safety cho CacheManager (Caffeine, Redis). Proxy Go tự viết phải tự lo đồng bộ (sync.RWMutex) và cả TTL/giới hạn kích thước.Spring Cache delegates thread safety to the CacheManager (Caffeine, Redis). A hand-written Go proxy must handle synchronisation (sync.RWMutex) — and TTL/size limits — itself.

Ứng dụng thực tếReal-world usage

@Transactional, @Cacheable, @Async, @PreAuthorize@Transactional, @Cacheable, @Async, @PreAuthorize
Tất cả đều được Spring AOP cài đặt bằng proxy bao quanh bean của bạn.All are implemented by Spring AOP as proxies wrapping your bean.
Lazy loading của Hibernate/JPAHibernate/JPA lazy loading
order.getCustomer() trả về một proxy; chỉ khi bạn đọc field nó mới query DB (và ném LazyInitializationException nếu session đã đóng).order.getCustomer() returns a proxy that only queries the DB when you read a field (and throws LazyInitializationException if the session is closed).
httputil.ReverseProxy trong GoGo's httputil.ReverseProxy
Proxy ở tầng mạng: nhận request, chỉnh header, chuyển tiếp tới backend thật — nền tảng của nhiều API gateway viết bằng Go.A network-level proxy: receives the request, rewrites headers, forwards to the real backend — the basis of many Go API gateways.
Client gọi cổng thanh toánPayment gateway clients
Proxy bọc client VNPay/Momo để thêm rate limit, circuit breaker và che thông tin nhạy cảm trong log.A proxy around the VNPay/Momo client adds rate limiting, a circuit breaker and masks sensitive data in logs.

Khi nào dùng và khi nào khôngWhen to use it, and when not

Nên dùng khiUse it when

Cần cache, lazy load, kiểm tra quyền, log/metrics quanh một object mà không sửa nó.You need caching, lazy loading, permission checks, logging/metrics around an object without changing it.
Object thật tốn kém (DB, gọi mạng, file lớn) và nên được trì hoãn hoặc dùng lại kết quả.The real object is expensive (DB, network, big files) and should be deferred or its results reused.
Object thật nằm ở xa (remote proxy: gRPC stub, HTTP client) mà bạn muốn gọi như object local.The real object lives remotely (remote proxy: gRPC stub, HTTP client) and you want to call it like a local one.

Không nên dùng khiAvoid it when

Chỉ có một chỗ gọi và logic đơn giản — thêm một dòng trực tiếp còn rõ ràng hơn.There's a single call site with simple logic — one direct line is clearer.
Hành vi thêm vào là nghiệp vụ cốt lõi chứ không phải 'gác cổng' — nó nên nằm trong service.The added behaviour is core business logic rather than gatekeeping — it belongs in the service.

Ưu điểmPros

Tách mối quan tâm hạ tầng (cache, transaction, bảo mật) khỏi code nghiệp vụ.Separates infrastructure concerns (cache, transactions, security) from business code.
Trong suốt với client: cùng interface, hoán đổi không cần sửa client.Transparent to clients: same interface, swapped without touching the client.
Có thể trì hoãn, gộp hoặc chặn lời gọi tốn kém.Can defer, reuse or block expensive calls.

Nhược điểmCons

Proxy 'vô hình' của Spring gây bẫy khó debug: self-invocation, method private/final bị bỏ qua.Spring's invisible proxies create hard-to-debug traps: self-invocation, private/final methods ignored.
Thêm độ trễ và một tầng gián tiếp; stack trace dài hơn.Adds latency and a layer of indirection; longer stack traces.
Proxy cache có thể trả dữ liệu cũ nếu không có chiến lược evict/TTL.A caching proxy can serve stale data without an eviction/TTL strategy.

Anti-pattern: lỗi thường gặpAnti-pattern: common mistake

Bẫy self-invocation: gọi this.method() bỏ qua proxyThe self-invocation trap: this.method() bypasses the proxy

Bên trong bean, this là object gốc chứ không phải proxy. Vì vậy gọi một method có @Cacheable/@Transactional từ method khác cùng class sẽ KHÔNG đi qua proxy — annotation bị bỏ qua mà không báo lỗi. Cách sửa: tách method sang bean khác, hoặc gọi qua một bean được inject.Inside a bean, this is the raw object, not the proxy. So calling a @Cacheable/@Transactional method from another method of the same class does NOT go through the proxy — the annotation is silently skipped. Fix: move the method to another bean, or call it through an injected bean.

@Service
public class ProductService {
    @Cacheable("products")
    public Product findById(long id) { return repo.findById(id).orElseThrow(); }

    public List<Product> findMany(List<Long> ids) {
        // ❌ this::findById calls the raw object, not the proxy:
        //    no cache, every id hits the database
        return ids.stream().map(this::findById).toList();
    }
}

Dễ nhầm vớiEasily confused with

Proxy vs Decorator

Decorator thêm tính năng và thường được client xếp chồng tuỳ ý. Proxy kiểm soát truy cập tới object thật và thường tự quyết định có gọi object thật hay không.Decorator adds features and is usually stacked freely by the client. Proxy controls access to the real object and often decides on its own whether to call it at all.

Proxy vs Adapter

Adapter cung cấp interface KHÁC để khớp client; Proxy giữ NGUYÊN interface của object thật.Adapter provides a DIFFERENT interface to fit the client; Proxy keeps the SAME interface as the real object.

Bài tập áp dụngExercise

Viết thêm một proxy MetricsStore (Go) hoặc một aspect/proxy đo thời gian (Java) cho ProductStore, rồi xếp chồng: client → CachingStore → MetricsStore → DBStore.Write a MetricsStore proxy (Go) or a timing proxy (Java) for ProductStore, then stack them: client → CachingStore → MetricsStore → DBStore.

Kiểm tra kiến thứcKnowledge check

Câu 1 / 6Question 1 of 6

Đặc điểm cốt lõi của Proxy là gì?What is the core trait of a Proxy?

Phím 1–4 để chọn đáp án, Enter để kiểm tra.Press 1–4 to choose an answer, Enter to check.

Thẻ ghi nhớFlashcards

Ôn tập ngắt quãng (spaced repetition): thẻ được lặp lại sau 1 → 3 → 7 → 14 → 30 ngày để củng cố trí nhớ dài hạn.Spaced repetition: cards are repeated after 1 → 3 → 7 → 14 → 30 days to build long-term memory.

Dùng trong bài toánUsed in problems

8 bài toán Backend dùng pattern này8 backend problems use this pattern

Pattern liên quanRelated patterns

Decorator Adapter Facade Circuit Breaker

Thảo luậnDiscussion

Proxyaka Surrogate

Một object đứng thế chỗ object thật, cùng interface, để kiểm soát mọi lời gọi tới nó.A stand-in with the same interface as the real object, controlling every call to it.

VừaMedium

Mức phổ biếnUsage 5/5

~9 phút đọc~9 min read

package com.shop.catalog; import org.springframework.cache.annotation.CacheEvict; import org.springframework.cache.annotation.Cacheable; import org.springframework.stereotype.Service; import org.springframework.transaction.annotation.Transactional; @Service1 public class ProductService { private final ProductRepository repo; public ProductService(ProductRepository repo) { this.repo = repo; } // Requires @EnableCaching. The proxy looks in "products" first. @Cacheable(cacheNames = "products", key = "#id")2 public Product findById(long id) { return repo.findById(id).orElseThrow(); } // The proxy opens a transaction, calls this method, then commits/rolls back @Transactional3 @CacheEvict(cacheNames = "products", key = "#id")4 public void updatePrice(long id, long newPrice) { Product p = repo.findById(id).orElseThrow(); repo.save(p.withPrice(newPrice)); } }

package catalog import ( "context" "database/sql" ) type Product struct { ID int64 Name string Price int64 } // ProductStore is the Subject: the real store and the proxy both satisfy it. type ProductStore interface {1 FindByID(ctx context.Context, id int64) (Product, error) } // DBStore is the real subject (slow: hits the database). type DBStore struct{ db *sql.DB }2 func (s *DBStore) FindByID(ctx context.Context, id int64) (Product, error) { var p Product err := s.db.QueryRowContext(ctx, "SELECT id, name, price FROM products WHERE id = $1", id). Scan(&p.ID, &p.Name, &p.Price) return p, err }

@Service public class ProductService { @Cacheable("products") public Product findById(long id) { return repo.findById(id).orElseThrow(); } public List<Product> findMany(List<Long> ids) { // ❌ this::findById calls the raw object, not the proxy: // no cache, every id hits the database return ids.stream().map(this::findById).toList(); } }