Doanh nghiệpEnterprise

Repository

Giả vờ dữ liệu nằm trong một collection trong bộ nhớ — giấu SQL sau một interface.Pretend your data lives in an in-memory collection — hide the SQL behind an interface.

Độ khóDifficulty: DễEasy
Mức phổ biếnUsage: Mức phổ biếnUsage 5/5
Thời gian đọcReading time: ~8 phút đọc~8 min read

Thảo luậnDiscussion

Ví dụ đời thườngReal-life analogy

Bạn tới quầy thủ thư và nói 'cho tôi mượn các sách của Nguyễn Nhật Ánh'. Bạn không cần biết sách nằm kệ nào, kho nào, hay thư viện vừa chuyển từ sổ tay sang máy tính. Thủ thư là repository: bạn hỏi bằng ngôn ngữ nghiệp vụ, họ lo chuyện tìm ở đâu.You walk up to the librarian and say 'I'd like the books by Nguyễn Nhật Ánh'. You don't care which shelf or storeroom they're in, or that the library just moved from paper ledgers to computers. The librarian is the repository: you ask in business terms, they handle where to look.

Vấn đề và giải phápProblem and solution

Không có patternWithout the pattern

Câu SQL SELECT * FROM orders WHERE ... nằm rải rác trong controller, service, cả trong job batch. Đổi tên cột là phải grep khắp project. Unit test service nào cũng cần một database thật, chạy chậm và hay 'flaky'. Logic nghiệp vụ bị trộn lẫn với chuyện mở connection, map ResultSet.SELECT * FROM orders WHERE ... is scattered across controllers, services and batch jobs. Renaming a column means grepping the whole project. Every service unit test needs a real database, slow and flaky. Business logic is mixed with opening connections and mapping ResultSets.

Với RepositoryWith Repository

Gom mọi truy cập dữ liệu của một aggregate (Order, Customer...) vào một Repository với các method mang tên nghiệp vụ: findById, findPaidOrdersOf, save. Tầng nghiệp vụ chỉ biết interface này. Spring Data JPA còn tự sinh cài đặt từ tên method; trong Go bạn viết cài đặt bằng database/sql hoặc pgx và một bản fake trong bộ nhớ cho test.Gather all data access for one aggregate (Order, Customer...) into a Repository with business-named methods: findById, findPaidOrdersOf, save. The business layer only knows this interface. Spring Data JPA even generates the implementation from method names; in Go you write it with database/sql or pgx, plus an in-memory fake for tests.

Thành phần tham giaParticipants

Repository interface: Hợp đồng truy cập dữ liệu, nói bằng ngôn ngữ nghiệp vụ.The data-access contract, phrased in business language.
Repository implementation: Cài đặt thật: JPA proxy do Spring sinh, hoặc struct dùng pgx/database/sql.The real implementation: a Spring-generated JPA proxy, or a struct using pgx/database/sql.
Entity / Aggregate: Object nghiệp vụ được lưu và đọc ra (Order).The business object being stored and loaded (Order).
Client (Service): Dùng repository mà không biết dữ liệu nằm ở đâu.Uses the repository without knowing where data lives.
Fake repository: Cài đặt trong bộ nhớ dùng cho unit test.An in-memory implementation for unit tests.

Sơ đồ và luồng thực thiDiagram and execution flow

Dùng Tự chạy hoặc phím mũi tên để đi qua từng bước gọi giữa các object. Console hiển thị output tương ứng của chương trình.Use Autoplay or the arrow keys to step through each call between objects. The console shows the matching program output.

1OrderService muốn lịch sử đơn của khách 42 — nó hỏi repository bằng tên method nghiệp vụ, không viết SQL.OrderService wants customer 42's order history — it asks the repository by a business method name, no SQL.

← →

console

1> orders.findByCustomer(42)

implementsimplementsextendsextendsgọi / dùngcalls / usestạo racreatesgửi qua channelsends via channel1thứ tự chạy (bấm để nhảy bước)execution order (click to jump)

Code: Java Spring Boot ⇄ GoCode: Java Spring Boot ⇄ Go

Cùng một bài toán, hai ngôn ngữ. Rê chuột hoặc focus vào chú thích (số màu cam) để làm nổi bật dòng code tương ứng.Same problem, two languages. Hover or focus an annotation (orange number) to highlight its line.

JavaSpring Boot 3 · Java 21Spring Boot 3 · Java 21

package com.shop.order;

import jakarta.persistence.*;
import java.math.BigDecimal;
import java.time.Instant;

@Entity1
@Table(name = "orders")
public class Order {
    @Id
    @GeneratedValue(strategy = GenerationType.IDENTITY)
    private Long id;

    private Long customerId;

    @Enumerated(EnumType.STRING)2
    private OrderStatus status;

    private BigDecimal total;
    private Instant createdAt = Instant.now();

    protected Order() {} // JPA needs a no-arg constructor3

    public Order(Long customerId, OrderStatus status, BigDecimal total) {
        this.customerId = customerId;
        this.status = status;
        this.total = total;
    }

    public Long getId() { return id; }
    public OrderStatus getStatus() { return status; }
    public BigDecimal getTotal() { return total; }
}

GoGo 1.23 · thư viện chuẩnGo 1.23 · standard library

package order

import (
	"context"
	"errors"
	"time"
)

var ErrNotFound = errors.New("order not found")1

type Order struct {
	ID         int64
	CustomerID int64
	Status     string
	Total      int64 // VND, stored as integer
	CreatedAt  time.Time
}

// Repository speaks the domain language; no SQL types leak out.
type Repository interface {2
	FindByID(ctx context.Context, id int64) (Order, error)
	FindByCustomer(ctx context.Context, customerID int64) ([]Order, error)
	Save(ctx context.Context, o *Order) error3
}

Khác biệt chính giữa Java và GoKey differences between Java and Go

01Spring Data JPA tự sinh cài đặt từ interface (proxy lúc khởi động). Go không có 'phép thuật' này: bạn viết SQL rõ ràng với database/sql, pgx hoặc sinh code bằng sqlc.Spring Data JPA generates the implementation from the interface (a proxy at startup). Go has no such magic: you write explicit SQL with database/sql, pgx, or generate code with sqlc.
02Java dùng derived query (findByCustomerIdAndStatus) — tiện nhưng tên dài dễ mất kiểm soát. Go đặt tên method tự do và bạn thấy chính xác câu SQL chạy.Java uses derived queries (findByCustomerIdAndStatus) — handy but names can get out of hand. Go names methods freely and you see exactly which SQL runs.
03Không tìm thấy: Java trả Optional<Order> (hoặc ném EntityNotFoundException). Go trả một sentinel error như order.ErrNotFound để kiểm bằng errors.Is.Not found: Java returns Optional<Order> (or throws EntityNotFoundException). Go returns a sentinel error like order.ErrNotFound checked with errors.Is.
04Test: Java hay dùng @DataJpaTest (DB nhúng/Testcontainers) hoặc Mockito. Go chuộng fake viết tay trong bộ nhớ vì interface nhỏ và thoả ngầm định.Testing: Java typically uses @DataJpaTest (embedded DB/Testcontainers) or Mockito. Go favours hand-written in-memory fakes because interfaces are small and implicit.

Ứng dụng thực tếReal-world usage

Spring Data (JPA, MongoDB, Redis...)Spring Data (JPA, MongoDB, Redis...)
Cùng một kiểu interface CrudRepository/JpaRepository dùng được cho nhiều kho lưu trữ khác nhau.The same CrudRepository/JpaRepository style of interface works across many different stores.
sqlc trong Gosqlc in Go
Viết SQL trong file .sql, sqlc sinh ra code Go type-safe — thường được bọc bởi một repository mang tên nghiệp vụ.Write SQL in .sql files and sqlc generates type-safe Go code — often wrapped by a business-named repository.
Đổi kho lưu trữ khi hệ thống lớn lênSwapping storage as the system grows
Lịch sử đơn hàng chuyển từ Postgres sang Elasticsearch/ClickHouse để tra cứu nhanh: chỉ viết cài đặt repository mới, service giữ nguyên.Order history moves from Postgres to Elasticsearch/ClickHouse for fast lookups: write a new repository implementation, services stay the same.

Khi nào dùng và khi nào khôngWhen to use it, and when not

Nên dùng khiUse it when

Ứng dụng có logic nghiệp vụ đáng kể và cần unit test không phụ thuộc DB.The app has meaningful business logic and needs unit tests without a DB.
Cùng một truy vấn được dùng ở nhiều nơi — gom về một chỗ để dễ sửa.The same queries are used in many places — centralise them for easy changes.
Muốn tách domain khỏi chi tiết hạ tầng (JPA, pgx, MongoDB driver).You want the domain separated from infrastructure details (JPA, pgx, MongoDB driver).

Không nên dùng khiAvoid it when

Báo cáo/thống kê phức tạp chỉ đọc — viết query riêng (JdbcTemplate, sqlc) hoặc read model, đừng nhồi vào repository của aggregate.Complex read-only reports — write dedicated queries (JdbcTemplate, sqlc) or a read model; don't stuff them into the aggregate repository.
App CRUD rất nhỏ, chỉ một chỗ dùng — một lớp gián tiếp thêm không đáng.A tiny CRUD app with a single caller — the extra layer isn't worth it.

Ưu điểmPros

Logic nghiệp vụ sạch, không dính SQL hay API của driver.Clean business logic, free of SQL and driver APIs.
Dễ thay bằng fake/mock để test nhanh.Easy to swap for a fake/mock to test quickly.
Truy vấn được gom một chỗ, dễ tối ưu và review.Queries live in one place, easy to optimise and review.

Nhược điểmCons

Abstraction rò rỉ: lazy loading, N+1 query của JPA vẫn ảnh hưởng tới service.Leaky abstraction: JPA lazy loading and N+1 queries still affect services.
Dễ thành 'god repository' với hàng chục method findBy...Easily becomes a 'god repository' with dozens of findBy... methods.

Anti-pattern: lỗi thường gặpAnti-pattern: common mistake

Repository rò rỉ chi tiết hạ tầngRepository leaking infrastructure

Repository trả về *sql.Rows hoặc nhận chuỗi WHERE do caller tự ghép — caller vẫn phải biết SQL, phải nhớ đóng rows, và mở cửa cho SQL injection. Repository phải trả về object domain và nhận tham số có kiểu.A repository that returns *sql.Rows or accepts a WHERE string built by the caller — callers still need SQL knowledge, must remember to close rows, and SQL injection is wide open. A repository must return domain objects and take typed parameters.

type OrderRepo struct{ db *sql.DB }

// ❌ caller builds SQL and gets raw rows back
func (r *OrderRepo) Find(where string) (*sql.Rows, error) {
	return r.db.Query("SELECT * FROM orders WHERE " + where)
}

// caller:
rows, _ := repo.Find("customer_id = " + r.URL.Query().Get("cid")) // ❌ SQL injection
defer rows.Close()

Dễ nhầm vớiEasily confused with

Repository vs Data Transfer Object

Repository là nơi LẤY/LƯU dữ liệu; DTO là HÌNH DẠNG dữ liệu khi gửi qua ranh giới (API). Repository trả entity, controller đổi entity sang DTO.A Repository is WHERE data is loaded/saved; a DTO is the SHAPE of data crossing a boundary (API). The repository returns entities; the controller maps them to DTOs.

Repository vs Unit of Work

Repository lo truy cập một loại aggregate. Unit of Work theo dõi thay đổi trên nhiều repository và commit tất cả trong một transaction.A Repository handles access to one aggregate type. Unit of Work tracks changes across repositories and commits them all in one transaction.

Bài tập áp dụngExercise

Thêm truy vấn 'các đơn đang chờ thanh toán quá 30 phút' để job tự huỷ đơn. Viết method cho cả Java (Spring Data) và Go (interface + pgx + fake).Add a query for 'orders pending payment for more than 30 minutes' so a job can auto-cancel them. Write the method for both Java (Spring Data) and Go (interface + pgx + fake).

Kiểm tra kiến thứcKnowledge check

Câu 1 / 5Question 1 of 5

Mục đích chính của Repository là gì?What is the main purpose of a Repository?

Phím 1–4 để chọn đáp án, Enter để kiểm tra.Press 1–4 to choose an answer, Enter to check.

Thẻ ghi nhớFlashcards

Ôn tập ngắt quãng (spaced repetition): thẻ được lặp lại sau 1 → 3 → 7 → 14 → 30 ngày để củng cố trí nhớ dài hạn.Spaced repetition: cards are repeated after 1 → 3 → 7 → 14 → 30 days to build long-term memory.

Dùng trong bài toánUsed in problems

3 bài toán Backend dùng pattern này3 backend problems use this pattern

Pattern liên quanRelated patterns

Service Layer Specification Unit of Work Dependency Injection

Thảo luậnDiscussion

Repository

Giả vờ dữ liệu nằm trong một collection trong bộ nhớ — giấu SQL sau một interface.Pretend your data lives in an in-memory collection — hide the SQL behind an interface.

DễEasy

Mức phổ biếnUsage 5/5

~8 phút đọc~8 min read

package com.shop.order; import jakarta.persistence.*; import java.math.BigDecimal; import java.time.Instant; @Entity1 @Table(name = "orders") public class Order { @Id @GeneratedValue(strategy = GenerationType.IDENTITY) private Long id; private Long customerId; @Enumerated(EnumType.STRING)2 private OrderStatus status; private BigDecimal total; private Instant createdAt = Instant.now(); protected Order() {} // JPA needs a no-arg constructor3 public Order(Long customerId, OrderStatus status, BigDecimal total) { this.customerId = customerId; this.status = status; this.total = total; } public Long getId() { return id; } public OrderStatus getStatus() { return status; } public BigDecimal getTotal() { return total; } }

package order import ( "context" "errors" "time" ) var ErrNotFound = errors.New("order not found")1 type Order struct { ID int64 CustomerID int64 Status string Total int64 // VND, stored as integer CreatedAt time.Time } // Repository speaks the domain language; no SQL types leak out. type Repository interface {2 FindByID(ctx context.Context, id int64) (Order, error) FindByCustomer(ctx context.Context, customerID int64) ([]Order, error) Save(ctx context.Context, o *Order) error3 }

type OrderRepo struct{ db *sql.DB } // ❌ caller builds SQL and gets raw rows back func (r *OrderRepo) Find(where string) (*sql.Rows, error) { return r.db.Query("SELECT * FROM orders WHERE " + where) } // caller: rows, _ := repo.Find("customer_id = " + r.URL.Query().Get("cid")) // ❌ SQL injection defer rows.Close()